DÂN TA PHẢI BIẾT SỬ TA: BÌNH THƯỜNG HÓA QUAN HỆ VIỆT -TRUNG!

KHÁT VỌNG HÒA BÌNH

.....

Sau khi Trung Quốc rút quân, ngay trong năm 1979, Việt- Trung đã tổ chức các cuộc đàm phán bình thường hóa quan hệ. Nhưng do Trung Quốc đặt giá quá cao, ví dụ như đòi Việt Nam công nhận "chủ quyền của Trung Quốc" đối với Hoàng Sa và Trường Sa, nên đàm phán chẳng đi đến đâu.

Trung Quốc không hẳn muốn đàm phán, mà thực chất là đang muốn thi hành chính sách vắt máu của Việt Nam trong nhiều năm (như Đặng đã nói với phó tổng thống Mỹ Mondale tháng 8 năm 1979).

Việt Nam buộc phải căng sức trên cả hai chiến trường. Trên biên giới phía Bắc, Trung Quốc thường xuyên nã pháo, lấn chiếm và tìm cách tiến công chiếm cứ các cao điểm. Trên chiến trường Campuchia, Trung Quốc cùng Mỹ và ASEAN chế tạo ra và viện trợ cho Chính phủ ba phái, với Khmer Đỏ làm nòng cốt. Đến năm 1984, Khmer Đỏ và đồng minh đã hồi sức, có 16 căn cứ với hàng vạn quân trên đất Campuchia. Phương Tây rùm beng quảng cáo cho "chính nghĩa" của Chính phủ 3 phái chống lại "Việt Nam xâm lược". Việt Nam dường như yếu thế trên cả mặt trận quân sự và ngoại giao, chưa ở thế có thể khởi xướng đàm phán hòa bình.

Để phá thế cờ, QĐND Việt Nam đã giành chiến thắng bước ngoặt trong Chiến dịch tấn công mùa khô 1984- 1985 trên chiến trường Campuchia, tràn ngập toàn bộ 16 căn cứ của Chính phủ 3 phái. Hai phái Son Sann (Khmer Xanh) và Sihanouk (Khmer Trắng) gần như bay màu. Khmer Đỏ rút lui chiến thuật, lập căn cứ trên đất Thái Lan, và từ đó chỉ còn có thể tiến hành chiến tranh du kích quấy phá trên đất Cam. Lửa chiến tranh đã nhen nhóm trong lãnh thổ Thái Lan, là thứ mà ASEAN không hề mong muốn.

Sau "Chiến dịch 16 căn cứ" này của QĐND Việt Nam (một nickname do Phương Tây đặt), tiếng gọi hòa bình của Việt Nam mới bắt đầu được các bên chú ý.

Tháng 2 năm 1985, trong diễn văn kỷ niệm ngày thành lập Đảng, Tổng bí thư Lê Duẩn thể hiện mong muốn bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc và các nước ASEAN, được truyền thông phương Tây chú ý đưa tin.

Ngày 27 tháng 6 năm 1985, Quốc hội Việt Nam tái khẳng định lập trường hòa bình, tuyên bố:

"Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khẳng định chính sách đối ngoại trước sau như một của mình là hòa bình, hữu nghị và hợp tác với tất cả các nước trên thế giới. Nhân dân Việt Nam kiên quyết đấu tranh để bảo vệ Tổ quốc của mình, đồng thời KHÔNG TỪ một cố gắng nào nhằm khôi phục tình hữu nghị lâu đời giữa nhân dân hai nước Việt Nam và Trung Quốc.

Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoan nghênh những phát triển của tình hình mới đây ở Đông Nam Á theo xu thế đối thoại hòa bình, và cho rằng đã đến lúc các nước Đông Nam Á cần giải quyết các bất đồng bằng thương lượng trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, không có sự can thiệp của bên ngoài, nhằm cùng nhau xây dựng Đông Nam Á thành khu vực hòa bình, ổn định và hợp tác, phù hợp với lợi ích và nguyện vọng của nhân dân các nước trong khu vực và hòa bình trên thế giới."

Tháng 10 năm 1985, Việt- Trung bí mật đối thoại về trao đổi văn hóa và thương mại.

Tháng 11 năm 1985, Trung Quốc đồng ý để Việt Nam tham dự Hội chợ Châu Á- Thái Bình Dương tại Trung Quốc. Tại Bắc Kinh, trưởng đoàn Việt Nam là Phan Hiền tiếp tục kêu gọi về bình thường hóa quan hệ.

1985 cũng là năm các nước lớn bắt đầu chuyển sang hòa hoãn, Mỹ và Liên Xô, Liên Xô và Trung Quốc.

Nhưng đường đến hòa bình còn rất dài...

Ảnh: Tổng bí thư Lê Duẩn năm 1985. Ngay dưới thời kỳ do ông lãnh đạo, Việt Nam vẫn mong muốn nhanh chóng bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc.

Yêu nước ST.