MỘT SỐ SỰ KIỆN ĐÁNG LƯU Ý Ở UKRAINA
TRƯỚC NGÀY 24 THÁNG 2 NĂM 2022

 Kể từ ngày 24 tháng 2 năm 2022, bắt đầu cuộc xung đột giữa Nga và Ukraina đến nay, dưới cách nhìn tổng thể có thể khẳng định: Thế giới đã chịu tác động trên nhiều lĩnh vực (kinh tế, chính trị, an ninh, quốc phòng…), ngày càng lan rộng ảnh hưởng đến nhiều quốc gia, dân tộc trực tiếp hoặc gián tiếp. Biểu hiện rõ nhất là tác động mạnh mẽ đến lĩnh vực kinh tế, trực tiếp hiện hữu là an ninh năng lượng toàn cầu đang chịu sự thay đổi và tác động ảnh hưởng lớn nhất. Để góp phần cùng bạn đọc hiểu hơn về cuộc xung đột quân sự giữa hai nước đang diễn ra hiện nay mà chưa có hồi kết. Bài viết xin được cung cấp một số tài liệu liên quan đến đất nước Ukraina, trên cơ sở đó mỗi độc giả khi nghe, đọc, đánh giá, bình luận giữa các bên liên quan trong cuộc xung đột Nga – Ukraina hiện nay có cách nhìn đúng đắn, khách quan, toàn diện, lịch sử, cụ thể:

Sau cái chết của Stalin năm 1953, Nikita Khrushchev trở thành lãnh đạo mới của Liên bang Xô viết. Là Thư ký thứ nhất của Đảng Cộng sản Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Ukraina trong giai đoạn 1938-49, Khrushchev rất gần gũi với nước cộng hoà sau khi nắm quyền trên toàn liên bang, ông bắt đầu nhấn mạnh tình hữu nghị giữa quốc gia Ukraina và Nga. Năm 1954, kỷ niệm lần thứ 300 Hiệp ước Pereyaslav được tổ chức khắp nơi, và đặc biệt, Krym được chuyển từ Liên bang Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Xô viết Nga cho Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina.

 Nhiều thành viên ban lãnh đạo Liên xô tới từ Ukraina, đáng chú ý nhất là Leonid Brezhnev, người sau này thay thế Khrushchev và trở thành lãnh đạo Liên Xô từ năm 1964 tới năm 1982, cũng như nhiều vận động viên thể thao, nhà khoa học, nghệ sĩ ưu tú khác của Liên xô. Ngày 26 tháng 4 năm 1986, một lò phản ứng của Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl nổ, dẫn tới thảm hoạ Chernobyl, tai nạn lò phản ứng hạt nhân nghiêm trọng nhất trong lịch sử. Ở thời điểm vụ tai nạn bảy triệu người đang sống tại các vùng lãnh thổ bị ô nhiễm, gồm 2.2 triệu người tại Ukraina.

Ngày 16 tháng 7 năm 1990, một nghị viện mới thông qua Tuyên bố Nhà nước Ukraina có Chủ quyền. Tuyên bố lập ra các nguyên tắc tự quyết của nhà nước Ukraina, nền dân chủ, sự độc lập chính trị và kinh tế và sự ưu tiên của luật pháp Ukraina trong lãnh thổ Ukraina so với luật pháp Liên Xô. Một tháng trước đó, một tuyên bố tương tự đã được nghị viện Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga thông qua. Các sự kiện trên khởi đầu một giai đoạn ngắn có sự bất đồng giữa chính quyền trung ương Liên Xô và các chính quyền Cộng hoà mới.

Năm 2004, Viktor Yanukovych, khi ấy là Thủ tướng, được tuyên bố là người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống, đã bị gian lận ở diện rộng, như Toà án Tối cao Ukraina tuyên bố sau này. Các kết quả dẫn tới một sự phản đối của công chúng ủng hộ ứng cử viên đối lập, Viktor Yushchenko, người không thừa nhận kết quả của cuộc bầu cử và lãnh đạo cuộc Cách mạng Cam hoà bình. Cuộc cách mạng đưa Viktor Yushchenko và Yulia Tymoshenko lên nắm quyền lực, biến Viktor Yanukovych thành phe đối lập. Tuy nhiên Yanukovych lại trở thành Thủ tướng năm 2006 cho tới cuộc bầu cử đột xuất vào tháng 9 năm 2007 đưa Tymoshenko lên làm Thủ tướng trở lại.