MẶT TRÁI CỦA MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK

Mạng xã hội Facebook ra đời năm 2004 và có mặt ở Việt Nam vào năm 2009, theo thống kê, hiện nay nước ta có lượng người dùng Facebook cao thứ 7 thế giới.

Facebook là một dịch vụ mạng xã hội truy cập miễn phí do Mark Zuckerberg sáng lập. Mục đích của mạng xã hội này là để người dùng ở khắp nơi có thể tham gia mạng lưới để liên kết và giao tiếp với nhau. Với những đặc tính tiện lợi, miễn phí cho người dùng, mạng xã hội là phương tiện truyền thông cung cấp khá nhiều tiện ích đáp ứng nhu cầu, mục đích đa dạng của từng cá nhân từ công việc, học tập, kinh doanh, với khả năng mở rộng và thiết lập các mạng lưới giao tiếp một cách nhanh chóng mà không bị giới hạn về không gian và thời gian.

Tuy nhiên, chính vì sự “dễ dãi” của nền tảng kỹ thuật và thuật toán phát triển khiến mạng xã hội Facebook trở thành địa chỉ “lý tưởng” để các đối tượng dễ dàng tung tin, phát tán các thông tin sai lệch, giả mạo. Mạng xã hội Facebook là nơi thường xuyên phát tán những thông tin gây thù ghét, bạo lực, phân biệt chủng tộc, những phát ngôn thể hiện sự khinh miệt hoặc những ngôn từ có thể gây tổn thương, nơi lan truyền tin giả trong mọi lĩnh vực, nơi đăng tải những phát biểu gây thù ghét, chia rẽ đoàn kết, kích động bạo lực, nhuốm màu sắc chính trị chống phá trật tự, an ninh, xã hội của nhiều quốc gia.

Bản thân Facebook cũng rất hiểu những vấn đề mặt trái của nó, chính ông chủ Mark Zuckerberg từng hứa sẽ kiểm duyệt nội dung, gắn nhãn bài đăng có nội dung thù địch, phân biệt chủng tộc. Facebook cũng cam kết thực hiện nhiều biện pháp hơn để bảo vệ người nhập cư, người tị nạn khỏi những bài viết, quảng cáo thể hiện sự khinh miệt hoặc những ngôn từ có thể gây tổn thương. "Chúng tôi biết mình còn nhiều việc phải làm" dường như là câu cửa miệng của Facebook mỗi khi doanh nghiệp của họ hứng chịu chỉ trích từ công chúng, song câu nói trên chỉ là câu hứa hẹn nhưng vừa là sự né tránh. Nó kêu gọi niềm tin rằng công ty đang có tiến bộ và cần thêm thời gian, trong khi bác bỏ những chỉ trích và khẳng định họ biết những gì đã làm là chưa đủ và sẽ có thêm nhiều bước đi trong tương lai. Trong trường hợp của Facebook, "Chúng tôi biết mình còn nhiều việc phải làm" lại gây nguy hiểm khi bỏ qua những điểm yếu mang tính căn bản của mạng xã hội này. Cấu trúc mạng xã hội, trong đó thuật toán đề cao tương tác hơn mọi yếu tố khác, sẽ khiến những nội dung gây chia rẽ hoặc thao túng cảm xúc ngày càng phát triển. Facebook thường lấy lượng nội dung khổng lồ làm lý do giải thích việc họ không có nhiều hành động. "Chúng tôi đã đạt nhiều bước tiến, nhưng mỗi ngày có đến 115 tỷ thông điệp được gửi trên hệ thống của chúng tôi. Phần lớn đều mang tính tích cực", phát ngôn viên Facebook Nick Clegg nói. Tuy nhiên, phát biểu này cũng là sự thừa nhận rằng Facebook quá lớn để có thể kiểm soát một cách hiệu quả. "Sẽ luôn có nhiều việc cần làm hơn bởi thiết kế của Facebook luôn tạo ra nhiều nội dung thù ghét hơn khả năng giám sát. Làm sao bạn có thể cải cách nó? Bạn không thể làm điều đó", ký giả Charlie Warzel của tờ báo New York Times nhận định.

Bất chấp những cuộc tranh luận về chính sách kiểm soát nội dung và hàng loạt thay đổi về điều khoản sử dụng, hàng loạt vấn đề vẫn tồn tại với Facebook. Mọi dấu hiệu đều cho thấy một hệ thống không có khả năng thay đổi. Ifeoma Ozoma, chuyên gia xây dựng chính sách cộng đồng tại Pinterest, Facebook và Google, nhấn mạnh rằng cấu trúc thiếu sót của Facebook có liên quan chặt chẽ với lãnh đạo tập đoàn. "Ngay cả khi có khuôn khổ nhằm tái cấu trúc nền tảng mạng xã hội, bạn sẽ không thấy chúng được ứng dụng vào thực tế. Bạn sẽ không bao giờ thấy lãnh đạo Facebook thừa nhận họ đã làm sai và gây hại trong hơn 10 năm qua", Ozoma nói thêm.

Với những mặt trái gần như không thể khắc phục, mạng xã hội Facebook đang trở thành một con sâu gặm nhấm sức khỏe, tinh thần của nhiều người, nhất là giới trẻ - những chủ nhân tương lai của đất nước trong âm thầm, lặng lẽ, thậm chí có thể phá hủy tương lai của cả một dân tộc. Do đó, mỗi chúng ta cần rút ra bài học cho riêng mình, nhận thức rõ được những mặt trái của mạng xã hội Facebook, biết trau dồi vốn kiến thức, biết sắp xếp thời gian hợp lý, chắt lọc cho mình những thông tin đúng đắn; rèn cho mình một bản lĩnh và tìm cho mình một mục đích sống để gạt sang một bên mọi cám dỗ tầm thường mà đến với hoài bão, hãy là một người dùng thông thái: đừng để mạng xã hội trở thành ông chủ của bạn, đừng để chúng có cơ hội bộc lộ những mặt trái tiêu cực và chi phối quá sâu vào cuộc sống chính mình, mà chính bạn phải là người điều khiển mạng xã hội, biết tiếp nhận những tinh hoa công nghệ của thời đại phục vụ cuộc sống của chính mình, chung tay xây dựng đất nước ngày càng phồn thịnh và vững mạnh.