Quá độ dân số trong quá trình hiện đại hóa

 

 Hiện đại hóa là thời kỳ quá độ các xã hội nông nghiệp chuyển đổi lên các xã hội công nghiệp. Trong xã hội nông nghiệp truyền thống, khi năng xuất lao động thấp và trình độ khoa học chưa phát triển cả mức sinh và mức chết đều rất cao. Con người sống hầu như lệ thuộc vào tự nhiên, phương thức sản xuất, canh tác lạc hậu, lối sống du canh, du cư, nghèo đói và mức sống thấp, dịch bệnh nhiều khi y học chư phát triển nên tỷ lệ tử vong cao. Khi xã hội bước vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, trước hết làm mức chết giảm, trong khi đó, mức sinh vẫn ở mức cao, nên đã dẫn tới bủng nổ dân số, làm tăng nhanh quy mô dân số.Mức chết giảm là do: Xã hội bước vào quá trình CNH-HĐH năng xuất lao động trong sản xuất nông nghiệp được nâng cao nhờ áp dụng KHKT; sản lượng lương thực tăng lên đã cơ bản đẩy lùi các nạn đói và cải thiện chế độ dinh dưỡng, góp phần  giảm tỷ lệ tử vong.Với các thành tựu y học (thuốc kháng sinh, vắc xin tiêm chủng) giảm nmạnh tỷ lệ tử vong của các nhóm dân số đặc biệt là trẻ em. Giai đoạn tiếp theo của hiện đại hóa: Sau khi mức chết đã giảm mạnh, mức sinh cũng có xu hướng giảm theo tương tự. Nguyên nhân: (giảm con số trung bình trên 1 bà mẹ: Phổ cập giáo dục là bắt buộc trong xã hội hiện đại; Đi học làm tăng độ tuổi kết hôn của thế hệ cha mẹ; Con cái đi học làm tăng chi phí tài chính của cha mẹ, không hỗ trợ cha mẹ tăng thu nhập; Việc sinh nhiều con không có lợi về mặt kinh tế; Các yếu tố xã hội khác: di dân, mong muốn và khẳ năng tìm kiếm việc làm ổn định dẫn đến tuổi kết hôn, tuổi sinh con và khoảng cách giữa các lần sinh đều tăng lên, dó đó có tác động làm mức sinh giảm mạnh.