Tập hợp lực lượng của các đối tượng chống ta về nhân quyền

 

Trong vấn đề nhân quyền, Mỹ, các nước EU, Bắc Âu và úc thường có quan điểm tương đồng khi chỉ trích ta, tuy ở mức độ khác nhau. Mỹ và EU công kích thô bạo; còn cách đề cập của Bắc Âu và Úc có phần phải chăng. Nhưng một điểm chung là xu hướng các nước này ngày càng thể chế hoá, cơ chế hoá việc lên án ta về nhân quyền dưới các dạng báo cáo, nghị quyết, khuyến nghị và đối lập cơ chế đối thoại song phương. Các thể chế này gây ảnh hưởng không nhỏ đến hình ảnh của Việt Nam trên trường quốc tế

- Mỹ: hàng năm Mỹ có 4 báo cáo về vấn đề nhân quyền của Việt Nam: hai báo cáo của Cục Lao động, Dân chủ và Nhân quyền thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ, về tình hình nhân quyền vào tháng 3, và tự do tôn giáo các nước vào tháng 9; “Báo cáo về Tình hình tự do tôn giáo các nước" của Uỷ ban Tự do tôn giáo quốc tế Mỹ vào tháng 5 (riêng năm 2003 lần đầu tách riêng phần báo cáo về Việt Nam). Kể từ tháng 12/2002, mục 702 Luật Chuẩn chi hoạt động đối ngoại của Mỹ cũng yêu cầu Bộ Ngoại giao Mỹ phải báo cáo về tiến bộ của Việt Nam sau mỗi lần đối thoại song phương về nhân quyền. Ngoài ra vào tháng 6 hàng năm, Quốc hội Mỹ còn xem xét lại việc gia hạn miễn áp dụng Tu chính án Jackson-vanik trên cơ sở xem xét vấn đề di cư. Bên cạnh phương thức thể chế hoá việc tố cáo vấn đề nhân quyền, tôn giáo của ta qua con đường báo cáo và dự luật, Mỹ cũng không ngừng đưa ra các đòi hỏi về nhân quyền, tôn giáo trong các đối thoại song phương với ta.

- EU: Tháng 5 hàng năm, Nghị viện Liên minh châu âu ra Báo cáo về tình hình nhân quyền Việt Nam, tuỳ trường hợp cụ thể, cũng có thể ra thêm Báo cáo về Tình hình tự do tôn giáo (năm 2001). Năm 2002, họ cũng ra một nghị quyết mới về tình hình Tây Nguyên ở Việt Nam. Cùng trong năm này, Quốc hội Đức lần đầu tiên có nghị quyết yêu cầu Uỷ ban châu Âu và Chính phủ của các nước EU thực hiện điều khoản quy định về nhân quyền trong Hiệp định khung năm 1995 về hợp tác giữa EU với Việt Nam; Thụy Điển cũng lần đầu tiên ra Báo cáo về Tình hình nhân quyền các nước, trong đó có Việt Nam. Trong đối thoại với Việt Nam, Troika EU ở Hà Nội thường xuyên yêu cầu ta cung cấp cho họ những thông tin liên quan đến tình hình nhân quyền, tôn giáo ở Việt Nam.

- Ôxtrâylia: cho đến nay tuy Ôxtrâylia chưa có cơ chế ra báo cáo về tình hình nhân quyền ở Việt Nam song Chính phủ Ôxtrâylia tỏ ra rất quan tâm đến vấn đề tôn giáo, nhân quyền ở Việt Nam. Cũng giống như các nước phương Tây, Ôxtrâylia đề nghị ta cũng cấp thông tin về nhiều trường hợp bị pháp luật Việt Nam xét xử mà họ theo dõi và cho là gắn với lý do bất đồng chính kiến hoặc tôn giáo. Kể từ năm 2002, việc Ôxtrâylia đề nghị đối thoại thường niên với ta về nhân quyền cho thấy sự chú ý ngày càng tăng của Chính phủ và Quốc hội úc đối với tình hình nhân quyền ở Việt Nam, mặc dù ở mức độ nhẹ nhàng hơn so với Mỹ và Tây Âu.

Cơ chế chống ta về nhân quyền của các nước nêu trên cũng hết sức đa dạng và linh hoạt: có thể qua các kênh chính thức như Chính phủ, Quốc hội; qua kênh các phương tiện truyền thông như báo chí, phát thanh, truyền hình của cả chính giới lẫn tư nhân; và qua kênh các diễn đàn quốc tế trong và ngoài Liên hợp quốc (phát biểu, thảo nghị quyết, gửi các kháng thư vu cáo ta tới các cơ chế có chức năng theo dõi vấn đề nhân quyền của các nước, điển hình như Tiểu ban và Uỷ ban Nhân quyền Liên hợp quốc, nhằm tác động để các cơ chế này phải đưa "vấn đề nhân quyền của Việt Nam" ra xem xét tại các khoá họp hàng năm).

Chỉ tính riêng các tổ chức phi chính phủ quốc tế đã có thể thấy thực trạng vu cáo ta trong lĩnh vực nhân quyền không phải là nhẹ: Các báo cáo và kháng thư kêu gọi của tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW), tổ chức ân xá quốc tế (AI), tổ chức Nhà báo Quốc tế (IJ), tổ chức Văn bút Quốc tế (IP)... tất cả đều chung giọng điệu chỉ trích gay gắt tình hình nhân quyền ở nước ta. Một số tổ chức quốc tế về tôn giáo sau khi trở về từ chuyến đi thực địa tại Việt Nam năm 2002 thậm chí còn mặc nhiên tuyên bố trong báo cáo của họ rằng, Chính phủ Việt Nam đã và đang lừa gạt cộng đồng quốc tế là họ đang có chủ trương cải thiện về tự do, nhân quyền và tự do tôn giáo; thực chất Việt Nam đang tiến hành chiến dịch chống đạo Tin Lành. Khoảng 60 vạn người H'mông ở vùng núi phía Bắc đang sống rất khổ cực; 14 nghìn người di cư vào Tây Nguyên thường xuyên bị người Kinh phân biệt đối xử, đàn áp và ngược đãi... hoàn toàn trái ngược với những gì diễn ra trên thực tế.

Dựa trên những tài liệu sai sự thật này, các phương tiện thông tin đại chúng ở nhiều nước phương Tây, đặc biệt là báo chí của lực lượng người Việt phản động sống lưu vong ở nước ngoài tăng cường đưa tin, bài tuyên truyền, xuyên tạc nhằm tác động xấu đến dư luận quốc tế về Việt Nam, cũng như kích động các phần tử chống đối trong nước hoạt động ráo riết hơn. Một số đối tượng phản động người Việt ở nước ngoài còn núp bóng các tổ chức phi chính phủ có quy chè quan sát viên tại Hội đồng Kinh tế - Xã hội của Liên hội quốc (ECOSOC), đề tranh thủ lợi đụng các diễn đàn quốc tế của Liên Hợp Quốc làm nơi vu cáo ta về các vấn đề nhân quyền, tôn giáo. Trong nước, được chính các đối tượng này liên lạc và hậu thuẫn về tài chính, các phần tử cơ hội chính trị cực đoan cũng không bỏ lỡ cơ hội để tuyên truyền bóp méo các chính sách của Nhà nước ta và rêu rao về cái gọi là "sự vi phạm dân chủ, nhân quyền ở Việt Nam".