Nội hàm “văn hóa” ngày càng rộng mở và phong phú

 

Thuật ngữ “văn hóa” liên tục được bổ sung ý nghĩa nội hàm ngày càng rộng mở và phong phú với nhiều định nghĩa khác nhau. Hiện nay, văn hóa vẫn là một trong những khái niệm đa dạng, phức tạp và tiếp tục được cắt nghĩa. Vì sao lại có nhiều cách hiểu khác nhau về văn hóa như vậy? Bởi lẽ có hai yếu tố liên quan đến sự nhận thức về văn hóa là đối tượng nhận thức (tức là văn hóa và nền văn hóa) và chủ thể nhận thức văn hóa (tức là con người)… vô cùng phong phú và phức tạp. Cho đến nay, số định nghĩa về văn hóa chưa dừng lại, mà ngày một tăng thêm. Điều đó chứng tỏ văn hóa là khái niệm rất khó xác định. Không phải ngẫu nhiên mà nhà nghiên cứu người Pháp Jacques Derrida trong bài viết Ban đầu và cuối cùng là văn hóa, Tạp chí Người đưa tin UNESCO, số 10-1993, đã bình luận: “Văn hóa chính là cái tên mà chúng ta đặt cho điều bí hiểm không cùng với những ai ngày nay đang cố tìm cách suy nghĩ về nó”.

Theo thống kê chưa đầy đủ, cho đến nay đã có hàng ngàn định nghĩa văn hóa trong tài liệu phổ thông, hàn lâm đến môi trường truyền thông báo chí, Internet. Và nhân loại vẫn tiếp tục bổ sung, làm rõ nội hàm khái niệm văn hóa. Chẳng hạn như: Văn hóa là “tri quyển” (tức không gian trí tuệ của nhân loại vừa hữu hình lại vừa vô hình) cùng song trùng tồn tại với không gian sống của đại tự nhiên (là sinh quyển bao gồm thạch quyển, khí quyển và thủy quyển); Văn hóa là cái còn lại sau khi người ta đã quên đi tất cả, là cái vẫn thiếu khi người ta đã học tất cả; Văn hóa là toàn bộ những gì phi tự nhiên, là sự “nhân hóa” tự nhiên của con người; Văn hóa là thiên nhiên thứ hai do loài người sáng tạo ra.