Văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần

 

Về cấu trúc của một nền văn hóa, thông thường, người ta chia thành hai lĩnh vực: văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần. Văn hóa vật chất là các giá trị văn hóa hướng tới đáp ứng nhu cầu vật chất của con người (nhu cầu ăn, mặc, ở, đi lại...). Văn hóa tinh thần là các giá trị văn hóa hướng tới đáp ứng nhu cầu tinh thần của con người (hệ tư tưởng, văn hóa chính trị, văn hóa đạo đức, văn hóa thẩm mỹ, văn hóa khoa học, giáo dục lối sống, tín ngưỡng, tôn giáo, nghệ thuật...). Tuy nhiên, việc chia cơ cấu văn hóa thành hai bộ phận như trên chỉ có ý nghĩa tương đối, bởi vì không có hiện tượng văn hóa nào không dựa vào các yếu tố vật chất mà có thể tồn tại và phát triển được. Trong đời sống xã hội, không có gì thuần túy chỉ là vật chất hoặc thuần túy chỉ là tinh thần.

Hai bộ phận “văn hóa vật chất” và “văn hóa tinh thần” luôn tác động lẫn nhau, thâm nhập vào nhau và làm tiền đề cho nhau. Do vậy, để phát triển một nền văn hóa, người ta phải tác động vào cả hai yếu tố, hai bộ phận của nó. Đây chính là ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu cơ cấu của văn hóa.