NGHỀ BÁO VÀ GIÁ TRỊ CẦN HƯỚNG TỚI

Đôi điều về 5C và giá trị nhân văn

Mỗi tác phẩm báo chí đều phải chú trọng đến một số nguyên tắc khi triển khai thực hiện, đó là: Thích hợp, chính xác, minh bạch, chính trực, công bằng và cân bằng, trách nhiệm, đổi mới, sáng tạo, nhân văn... Cũng có ý kiến đưa ra nguyên tắc 5C+1N cho việc triển khai bài bình luận ngắn. Tuy nhiên, nguyên tắc này hoàn toàn có thể áp dụng cho nhiều thể loại báo chí khác. Những chữ viết tắt trong nguyên tắc này hoàn toàn thuần Việt, đó là: Chủ đề, Chính kiến, Chính xác, Công bằng, Công tâm và Nhân văn⁽⁵⁾.

Đó chính là việc lựa chọn đúng, trúng chủ đề là những vấn đề, sự kiện thời sự, độc đáo, mới lạ, hấp dẫn, thiết thực, thu hút sự chú ý của đông đảo công chúng; là việc nêu được chính kiến, quan điểm của cá nhân cũng như cơ quan báo chí một cách rõ ràng, mạch lạc, khúc chiết, thuyết phục; việc thiết lập các hệ thống luận điểm, luận cứ, dữ liệu, chi tiết một cách chính xác, phù hợp, khách quan, có mối liên hệ chặt chẽ, không có sai sót, thiên lệch; việc luôn phải công bằng, cân bằng trong lựa chọn dữ liệu, chi tiết, câu chuyện, sử dụng ngôn từ, câu chữ, giọng điệu, tránh phiến diện, một chiều, bất công, thiếu hợp lý; luôn phải tỏ rõ sự công tâm trong bài viết, phải ngay thẳng, vì cái chung, tránh sự ưu ái, thiên vị, tư lợi và luôn đề cao, thể hiện rõ giá trị nhân văn, đề cao sự hướng thiện, tôn trọng, bảo vệ nhân phẩm, giá trị con người.

Rõ ràng, trong dòng chảy thông tin bộn bề, lẫn lộn, hổ lốn, khó thẩm định, phân biệt thật - giả, tốt - xấu hiện nay, báo chí cần đem đến những thông tin nhanh nhạy, có chiều sâu, lý lẽ phân tích, biện giải có cơ sở thuyết phục, giàu tính nhân văn, đủ sức định hướng cho đông đảo công chúng, giúp họ tin và làm theo. Khi ấy, dù có là 5W, 5I, thậm chí 5C thuần Việt cũng không quan trọng bằng giá trị tốt đẹp, tích cực, có ích, dựng xây mà báo chí mang lại, góp phần ổn định xã hội, đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững. (Còn nữa)      TC.