NHẬN DIỆN MỘT SỐ BIỂU HIỆN SAI TRÁI, LỆCH CHUẨN TRÊN MẠNG XÃ HỘI

 

Bên cạnh việc tiếp nhận thông tin tích cực từ các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Tiktok, Youtube, Instargram…, qua quan sát thói quen sử dụng Internet của nhiều người, chúng ta không khó để nhận thấy không ít người đã và đang bị mạng xã hội “dẫn dắt” một cách thái quá, dẫn đến sự “tha hóa”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” - thường xuyên có cái nhìn tiêu cực và quy mọi vấn đề, sự kiện, hiện tượng xã hội thành “màu xám”.

Mạng xã hội cho phép người dùng được thoải mái bày tỏ chính kiến, quan điểm, thái độ; cùng với đó là tính “ẩn danh”, “bình đẳng” khi sử dụng nút “like”, “bình luận”... Vì không phải chịu trách nhiệm pháp lý hay kỹ thuật khi bày tỏ quan điểm yêu ghét cá nhân, nên nhiều người tha hồ nói - viết - chia sẻ lên mạng xã hội những gì mình thích, những gì mình cho là “hay”, là “đúng”, trong khi không đủ kỹ năng, trình độ để phân tích thông tin, thông điệp mà các thế lực thù địch, phần tử xấu cố tình tạo dựng, lan tỏa.

Do đó, người dùng mạng xã hội nếu không được trang bị kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng để tự xây dựng ý thức “đề kháng”, sẽ rất dễ rơi vào bẫy “tin giả”. Từ đó gây nên những hệ lụy khôn lường, vô hình trung tiếp tay cho các tin giả, tin tiêu cực, gây hoang mang dư luận xã hội.

Quan sát và theo dõi mạng xã hội trong thời gian qua, chúng tôi nhận thấy có những biểu hiện tiêu cực sau:

Một là, thời gian sử dụng mạng xã hội quá nhiều khiến người dùng trở nên mệt mỏi, trầm cảm, xa rời hiện thực đời sống, quên đi đời sống thực với biết bao điều phong phú; chỉ đắm chìm vào số lượng “like”, “comment” trong các bài viết, hình ảnh, video mình đã đưa lên.

Hai là, luôn có thái độ tranh luận, bình luận một cách quá khích, luôn thích bày tỏ chính kiến, quan điểm ở các diễn đàn, các nhóm, các trang cá nhân khác. Luôn cố tỏ ra mình đúng, giỏi, được người khác tán dương; ngộ nhận - tự tạo cho mình một “vị thế”, “quyền lực ảo” trên không gian mạng.

Thứ ba, có những biểu hiện lệch chuẩn văn hóa trên mạng xã hội. Thậm chí có những lĩnh vực không thuộc kiến thức chuyên môn của mình cũng “nhảy vào” bình luận, tranh luận - chủ yếu là những điều được sao chép, cóp nhặt qua Google. Những bình luận xuất phát từ nhận thức lệch chuẩn đã góp phần tạo hiệu ứng và “lèo lái” dư luận theo những định hướng tiêu cực của kẻ xấu. Nguy hiểm hơn, nhiều người còn tiếp tay bằng việc đăng tải các bài viết xuyên tạc, clip cắt ghép với tâm lý, thái độ cực đoan, công kích tôn giáo, văn hóa, đạo đức xã hội và cả hệ thống pháp luật. Xu thế “chửi bới”, hùa theo “bầy đàn”, tấn công, bóc phốt, “chửi lấy sao, lấy số” lấn át dòng thông tin chính thống, chủ lưu, tạo ra bức tranh tiêu cực về tình hình an ninh - kinh tế - xã hội của đất nước. Ở một cấp độ cao hơn, sau khi thể hiện bản thân ở các diễn đàn, trang cá nhân, một số người sử dụng mạng xã hội nổi tiếng còn quay ra tấn công các cơ quan chính quyền bằng nhiều hình thức.

Chính biểu hiện lệch chuẩn văn hóa này dẫn đến những tình trạng như: khi tham gia giao thông bị vi phạm, thay vì xuất trình giấy tờ hợp lệ cho cảnh sát giao thông, một số người ngang nhiên thách thức, quay video với thái độ kẻ cả, dọa nạt; hoặc khi sử dụng dịch vụ hành chính công, thay vì lấy số tích kê chờ đến lượt theo quy định, một số người lại cố tình quay clip để đăng tải lên mạng với những lời lẽ xuyên tạc, bóp méo, bất chấp hậu quả chỉ nhằm mục đích “câu view”.

Thứ tư, rất dễ trở thành người sống “hai mặt”. Ở ngoài đời biểu hiện và sinh hoạt chuẩn mực, nhưng khi lên mạng lập nick ẩn danh, tha hồ “hô mưa, gọi gió” tranh luận, bàn tán từ việc sửa vỉa hè cho đến chủ trương chính sách, đường lối của Đảng và Nhà nước. Việc cộng đồng mạng “tung hô”, “thả like”, “tích cực bình luận” khiến cho người dùng mạng xã hội ẩn danh cảm thấy bản thân “vẻ vang, sang trọng”, cảm thấy mình có “quyền lực”, dần dần khiến họ “tự chuyển biến”.

Thứ năm, từ việc sống không chân thành, một bộ phận sử dụng mạng xã hội là công chức, viên chức, nhà báo, bác sỹ, người của công chúng quên đi vị trí công việc chuyên môn và trách nhiệm nghề nghiệp. Khi thảo luận về chuyên môn hoặc sinh hoạt chi bộ không bày tỏ quan điểm, thái độ và chính kiến, nhưng khi lên mạng lại đánh giá, phán xét, viết những câu chuyện đi ngược với tôn chỉ, quy định, yêu cầu của ngành mình đang công tác.

Thứ sáu, một hiện tượng cá nhân sau khi “nổi danh, nổi tiếng” trên mạng, cũng như không ít diễn viên, người mẫu, ca sĩ đã tranh thủ kiếm tiền bằng việc quảng cáo - chủ yếu là “thổi phồng”, sai sự thật cho các nhãn hàng, sản phẩm. Một số khác lại “chuyên tâm” đăng tải các bài viết, thông tin nhằm mục đích “bóc phốt, “dìm hàng”, công kích, kẻ cả, chê bai các nhãn hàng, cơ sở du lịch, doanh nghiệp… Thực chất, đây là những biểu hiện “tống tiền” các cá nhân và công ty, doanh nghiệp khi thấy họ có “sự cố truyền thông”.

Thứ bảy, lợi dụng những tiện ích vượt trội của Internet, các thế lực thù địch đã xây dựng nhiều trang thông tin có nội dung xấu độc nhằm lôi kéo, kích động, xuyên tạc, bóp méo sự thật để chống phá Đảng, chế độ và Nhà nước ta. Các trang này được thiết kế sử dụng tiếng Việt với nhiều hình thức thông tin với tên bài “nhạy cảm” nhằm thu hút người dân trong nước truy cập, rồi sau đó xen lồng vào các thông tin phản động, chống đối. Thư điện tử (email) là một dạng dịch vụ phổ biến đối với người sử dụng Internet, có hàng tỷ email được truyền đi qua Internet mỗi ngày, vậy nên các đối tượng phản động triệt để lợi dụng danh sách thư điện tử gửi các tài liệu chống đối Đảng, Nhà nước.

Gần đây trên mạng Internet xuất hiện một số trang thông tin điện tử (website) tiếng việt như: website của một số cơ quan thông tin chính thức nước ngoài, website của nhóm người Việt phản động lưu vong ở nước ngoài, website của một số cơ sở dịch vụ công nghệ thông tin và bưu chính viễn thông nước ngoài… Những trang này thường “lập lờ đánh lận con đen” - kết hợp đưa những thông tin chính thức được cơ quan truyền thông công bố rồi “trộn lẫn” với nội dung, hình ảnh xuyên tạc, sai trái, phản động nhằm chống phá Đảng và chế độ. Không ít người sử dụng Internet, mạng xã hội bị “dẫn dụ” và “đánh lừa” bởi những thông tin “thật - giả lẫn lộn” này.

Thứ tám, một số ít người có học hàm, học vị, nhưng chỉ vì bất mãn hoặc có cái nhìn phiến diện nên thường xuyên đăng tải, phát tán trên các trang web cá nhân những lời lẽ gắn mác “trách nhiệm”, “tâm huyết” dưới dạng “thư ngỏ”, “góp ý”, nhưng thực chất là đi ngược lại chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tấn công vào nền tảng tư tưởng của Đảng./.

TBQL 17