MỘT SỐ VẤN ĐỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC GIÁO DỤC BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

 Công tác giáo dục chính trị là một hình thức cơ bản của công tác tư tưởng, văn hóa; là khâu cơ bản, có ý nghĩa quyết định đến việc củng cố trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội. Đồng thời, là nhân tố bảo đảm cho Quân đội luôn là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu tuyệt đối trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trên cơ sở quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, một số quân chủng, binh chủng, lực lượng tiến thẳng lên hiện đại, ngày 31/3/2011, Thường vụ Quân ủy Trung ương ban hành Chỉ thị số 124-CT/QUTW về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác giáo dục chính trị tại đơn vị trong giai đoạn mới; ngày 23/7/2013, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ra Quyết định số 2677/QĐ-BQP phê duyệt Đề án “Đổi mới công tác giáo dục chính trị tại đơn vị trong giai đoạn mới” (sau đây lần lượt gọi tắt là Chỉ thị 124 và Đề án). Đây là những định hướng cơ bản, mang tính đột phá, tạo bước chuyển biến mới trong thực hiện công tác giáo dục chính trị của toàn quân.

Trước yêu cầu bức thiết của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, Đảng ta nhận thức sâu sắc và thể hiện rõ quan điểm về phát triển kinh tế độc lập tự chủ, kinh tế biển, bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong quá trình phát triển và hội nhập quốc tế; bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo Việt Nam là trách nhiệm thiêng liêng của mỗi công dân Việt Nam đối với lịch sử dân tộc, là nhân tố quan trọng bảo đảm cho dân tộc ta phát triển bền vững.

Phát huy vai trò của các đoàn thể chính trị - xã hội và của nhân dân đối với xây dựng quân đội. Mặt khác, cần tiếp tục nâng cao nhận thức, đề cao trách nhiệm của cơ quan chính trị các cấp trong quân đội, nhất là cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, chỉ huy các cấp. Tăng cường giáo dục chủ nghĩa yêu nước, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp, đội ngũ cán bộ chính trị, chính ủy, chính trị viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức cách mạng và lối sống trong sáng, có kiến thức, năng lực tư duy và khả năng tổ chức hoạt động thực tiễn; xây dựng cơ quan chính trị các cấp vững mạnh. Đẩy mạnh hơn nữa công tác nghiên cứu phát triển lý luận gắn với tổng kết thực tiễn và làm tốt chức năng tham mưu cho Đảng, Nhà nước để có đường lối, chủ trương lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo trong xây dựng quân đội và thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

cần tập trung thực hiện tốt một số nội dung, biện pháp chính như sau:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền, người đứng đầu cơ quan, tổ chức các cấp đối với công tác giáo dục quốc phòng và an ninh. Theo đó, tiếp tục quán triệt, cập nhật, thực hiện nghiêm các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước về giáo dục quốc phòng và an ninh; trọng tâm là Chỉ thị số 12-CT/TW, ngày 03/5/2007 của Bộ Chính trị (khóa X); Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng; Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh; Quy định số 07-QĐ/BTCTW, ngày 16/4/2008 của Ban Tổ chức Trung ương về tiêu chuẩn kiến thức quốc phòng và an ninh cho cán bộ, đảng viên, v.v. Trên cơ sở đó, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, coi đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, một tiêu chí đánh giá năng lực lãnh đạo, quản lý của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền và cán bộ chủ trì các cấp. Các bộ, ngành Trung ương, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ tích cực đổi mới, tăng cường công tác quản lý nhà nước, hiệu quả phối hợp trong thực hiện công tác này. Thường xuyên rà soát, bổ sung, đẩy mạnh thực hiện các kế hoạch, chương trình hành động, đề án về giáo dục quốc phòng và an ninh, phù hợp với điều kiện của cơ quan, đơn vị, địa phương mình.

Hai là, thường xuyên củng cố, kiện toàn, bổ sung quy chế, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hội đồng và cơ quan thường trực hội đồng giáo dục quốc phòng và an ninh các cấp. Cơ quan thường trực hội đồng các cấp thường xuyên rà soát, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền cùng cấp bổ sung, kiện toàn hội đồng bảo đảm số lượng, cơ cấu, thành phần hợp lý; xây dựng, hoàn thiện quy chế hoạt động, phát huy vai trò, trách nhiệm của từng thành viên trong hội đồng. Chú trọng nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể trong triển khai thực hiện; chất lượng tham mưu, dự báo, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị trong tổ chức bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho các đối tượng; giáo dục quốc phòng và an ninh cho học sinh, sinh viên; tuyên truyền, phổ biến kiến thức quốc phòng và an ninh cho toàn dân, bảo đảm thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, thanh tra các cơ quan, đơn vị, địa phương thuộc quyền, kịp thời nhân rộng những điển hình tiên tiến, kinh nghiệm, cách làm hay, khắc phục, chấn chỉnh yếu kém trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác này.

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy, cơ quan chính trị các cấp đối với việc nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục chính trị. Giáo dục chính trị là một nội dung, biện pháp quan trọng trong xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị; do đó, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, trực tiếp là của cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ chủ trì các cấp đối với công tác này giữ vai trò quyết định. Cấp ủy, tổ chức đảng, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy, cơ quan chính trị các cấp phải thấu triệt sâu sắc mục đích, ý nghĩa, vị trí, vai trò của công tác giáo dục chính trị. Bởi đây là hình thức giữ vai trò chủ đạo, đi trước mở đường, tạo sự đồng thuận về nhận thức, nâng cao giác ngộ chính trị, xây dựng bản chất giai cấp công nhân, tính nhân văn và tính dân tộc cho Quân đội cách mạng, nâng cao phẩm chất, năng lực cho cán bộ, chiến sĩ. Do vậy, các cơ quan, đơn vị phải tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, hướng dẫn, quy chế, quy định của Đảng, Quân ủy Trung ương, Tổng cục Chính trị về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; từ đó có chủ trương, phương hướng, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời, hiệu quả. Chính ủy, chính trị viên các cấp chủ động trao đổi với người chỉ huy và chỉ đạo cơ quan chính trị làm tốt công tác tham mưu xây dựng và tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả kế hoạch giáo dục chính trị hằng năm. Trong tình hình hiện nay, để giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo đối với công tác giáo dục chính trị, cấp ủy, tổ chức đảng các cấp cần phát huy tốt vai trò của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì phải nêu cao trách nhiệm, thực hiện tốt “7 dám” mà đồng chí Bí thư Quân ủy Trung ương đã huấn thị, nắm chắc chương trình, nội dung, kế hoạch điều hành và tổ chức thực hiện bảo đảm đúng đối tượng, nội dung, thời gian, quân số tham gia; tích cực, tự giác học tập, làm gương cho bộ đội noi theo. Đối với cơ quan chính trị các cấp, cần nâng cao năng lực tham mưu, hướng dẫn, chỉ đạo các đơn vị; tăng cường kiểm tra, phát hiện những khó khăn, vướng mắc, bất cập để kịp thời giải quyết. Kiên quyết khắc phục triệt để biểu hiện “giao khoán” công tác giáo dục chính trị cho cơ quan chính trị và cán bộ chính trị.

Hai là, đẩy mạnh đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục chính trị, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng trong tình hình mới. Chăm lo giáo dục chính trị cho cán bộ, chiến sĩ trước sự biến chuyển, tác động nhanh của tình hình thế giới, khu vực cùng những phát triển mới của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay có ý nghĩa rất quan trọng. Nó luôn đòi hỏi phải đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp trong thực hiện nhiệm vụ quan trọng này. Thực tiễn tổ chức thực hiện Chỉ thị 124 và Đề án trong toàn quân những năm qua cho thấy, chỉ có tích cực đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp một cách phù hợp, công tác giáo dục chính trị mới đạt hiệu quả tốt và ngược lại. Vì vậy, việc đổi mới nội dung giáo dục cần được đẩy mạnh hơn nữa, nhưng phải chặt chẽ, có trọng tâm, trọng điểm. Trước mắt, cần hướng vào các vấn đề mới, làm sáng rõ hơn nữa bản chất khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Đồng thời, coi trọng công tác nghiên cứu, biên soạn các nội dung về giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, tình đồng chí, đồng đội; giáo dục pháp luật, kỷ luật, đạo đức, lối sống cho quân nhân, nhất là quân nhân trẻ. Quan tâm giáo dục, giải đáp những vướng mắc nảy sinh trong thực tiễn nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng Quân đội, thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, phát triển kinh tế, văn hóa xã hội; công tác huy động nhân lực, vật lực của xã hội cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc; tổ chức, biên chế, trang bị, cách đánh của ta, v.v.

Về hình thức, các cơ quan, đơn vị cần bám sát tình hình thực tiễn đơn vị để vận dụng một cách sáng tạo, phù hợp; trong đó, kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục cơ bản với giáo dục thường xuyên; giáo dục chung với giáo dục riêng và giáo dục đột xuất theo yêu cầu, nhiệm vụ; giáo dục thông qua các phong trào thi đua, các cuộc vận động; thông qua hoạt động văn hóa văn nghệ, sinh hoạt chính trị tư tưởng, thực hiện Ngày Chính trị và văn hóa tinh thần, đối thoại dân chủ, sinh hoạt của các tổ chức quần chúng và Hội đồng quân nhân. Trong điều kiện mới, cần gắn kết chặt chẽ giữa giáo dục chính trị tại đơn vị với tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; Nghị quyết số 847-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương và các cuộc vận động,... tạo phong trào sâu rộng để giáo dục, rèn luyện bộ đội.

Ba là, thường xuyên chăm lo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác giáo dục chính trị các cấp. Hiện nay, trước tác động của mặt trái cơ chế thị trường, các hiện tượng tiêu cực và sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch, việc nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ nói chung, cán bộ trực tiếp làm công tác giáo dục chính trị nói riêng không chỉ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, mà còn trực tiếp nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục chính trị của toàn quân. Vì vậy, các học viện, nhà trường cần xác định đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ chính trị các cấp là cơ bản, lâu dài, bảo đảm đội ngũ này có năng lực, trình độ toàn diện, trách nhiệm cao. Đồng thời, xây dựng đội ngũ giáo viên, giảng viên khoa học xã hội và nhân văn đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu và chất lượng ngày càng cao, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của công tác giáo dục chính trị trong tình hình mới.

Đối với các cơ quan, đơn vị, hằng năm, cần lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ việc xây dựng kế hoạch và tổ chức bồi dưỡng, nâng cao trình độ mọi mặt cho đội ngũ cán bộ nói chung, cán bộ làm công tác giáo dục chính trị nói riêng, nhất là cán bộ giảng dạy chính trị, báo cáo viên tại đơn vị được cập nhật những kiến thức mới; coi trọng bồi dưỡng kỹ năng, phương pháp tiến hành. Kết hợp chặt chẽ giữa bồi dưỡng cán bộ tại chức với đào tạo tại các học viện, nhà trường; thực hiện nghiêm nền nếp, chế độ, kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng, quy trình chuẩn bị và thông qua bài giảng theo Quy chế giáo dục chính trị tại đơn vị; tổ chức tốt các hội thi, hội giảng cán bộ giảng dạy chính trị ở các cấp. Thường xuyên động viên, tạo điều kiện cho cán bộ làm công tác giáo dục chính trị học tập, rèn luyện, nâng cao kiến thức, trình độ về mọi mặt, có điều kiện thì tiếp tục đào tạo sau đại học.